ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN PHƯỜNG MƯỜNG LAY

TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

Trước khi sát nhập chính quyền địa phương theo mô hình chính quyền hai cấp:

1. Vị trí địa lý

Thị xã Mường Lay nằm ở phía Bắc tỉnh Điện Biên, cách trung tâm thành phố Điện Biên Phủ khoảng 90 km về phía Bắc, tọa độ địa lý: 21o57’35” đến 22o06’10” vĩ độ Bắc và từ 103o02’35” đến 103o11’10” kinh độ Đông. Có ranh giới hành chính như sau:

- Phía Bắc giáp huyện Nậm Nhùn và huyện Sìn Hồ - tỉnh Lai Châu;

- Phía Tây giáp xã Mường Tùng huyện Mường Chà;

- Phía Nam giáp xã Mường Tùng huyện Mường Chà;

- Phía Đông giáp xã Xá Tổng huyện Mường Chà.

Tổng diện tích tự nhiên toàn thị xã là 11.266,56 ha, chiếm 1,18% diện tích tự nhiên của toàn tỉnh. Thị xã có 3 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm xã Lay Nưa, phường Na Lay, phường Sông Đà.

2. Địa hình

Trung tâm thị xã nằm trong thung lũng hẹp dài, ngã ba giao cắt của sông Đà, sông Nậm Na và suối Nậm Lay.

Đặc điểm địa hình của thị xã khá phức tạp: Đồi núi cao, độ dốc lớn và bị chia cắt mạnh bởi hệ thống sông suối nhiều (5,5 - 6 km/km2). Độ dốc tự nhiên lớn hơn 250 chiếm hơn 90% tổng diện tích của thị xã, hướng dốc chính thấp dần về phía Bắc (sông Đà). Độ cao trung bình 510m, nơi thấp nhất là 169,43m (khu vực ven sông Đà), nơi cao nhất là 1.247m.

Thị xã Mường Lay có ba kiểu địa hình chính:

- Địa hình thung lũng;

- Kiểu địa hình núi thấp;

- Kiểu địa hình núi trung bình và núi cao.

3. Khí hậu

Thị xã Mường Lay mang nét đặc trưng của khí hậu vùng Tây Bắc, khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa; trong năm có 02 mùa rõ rệt: Mùa khô tương đối lạnh, ít mưa và có sương muối kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 10 nóng, mưa nhiều.

- Nhiệt độ không khí: Trung bình năm là 240C, tháng 5 có nhiệt độ trung bình cao nhất trong năm (27,9oC), tháng 1 có nhiệt độ trung bình thấp nhất (16,9oC).

- Lượng mưa: Trung bình năm là 2.503mm, tháng bảy có lượng mưa trung bình cao nhất (617mm), tháng 2 thấp nhất (15mm). Mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 9, chiếm 87% lượng mưa cả năm và phân bố tất cả các tháng, rất thích hợp để phát triển sản xuất nông nghiệp đặc biệt là lúa nước.

- Độ ẩm không khí: Trung bình năm là 84%, tháng 7 ẩm nhất (108%), tháng 3 khô nhất (74%), tương đối thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.

4. Thủy văn

Thị xã Mường Lay chịu tác động trực tiếp của Sông Đà cũng như hệ thống suối thượng nguồn của dòng sông này. Ngoài ra còn có hệ thống suối Nậm Lay và một số suối nhỏ. Hệ thống suối Nậm Lay bắt nguồn từ hệ thống các dãy núi lớn trên địa bàn các xã Chà Tở, Huổi Lèng, Mường Tùng huyện Mường Chà; hướng chảy chủ yếu từ Tây Nam - Đông Bắc, đây là nguồn cung cấp nước cho hồ chứa nước thị xã Mường Lay và góp phần cung cấp nước cho Sông Đà. Nhìn chung, đặc thù sông, suối của thị xã có độ dốc lớn, có lượng dòng chảy lớn. Mật độ khe, suối của thị xã khá cao từ 5,5 - 6 km/km2 do địa hình chia cắt mạnh, lượng mưa lớn.

Sau khi sát nhập chính quyền địa phương theo mô hình chính quyền hai cấp:

1. Vị trí địa lý

Phường Mường Lay nằm ở phía Bắc tỉnh Điện Biên, cách trung tâm thành phố Điện Biên Phủ khoảng 90 km về phía Bắc, tọa độ địa lý: 21o57’35” đến 22o06’10” vĩ độ Bắc và từ 103o02’35” đến 103o11’10” kinh độ Đông. Có ranh giới hành chính như sau:

Phía Đông giáp xã Sín Chải và xã Sính Phình của tỉnh Điện Biên.

Phía Bắc giáp Sông Đà, xã Lê lợi và xã Tủa Sín Chải của tỉnh Lai Châu;.

Phía Tây giáp xã Nậm Hàng của tỉnh Lai Châu.

Phía Nam giáp xã Mường Tùng và xã Pa Ham của tỉnh Điện Biên.

Phường Mường Lay có diện tích tự nhiên: 222,65 km², đạt 4048,18% tiêu chuẩn quy định.

2. Địa hình

Địa hình phường Mường Lay rất phức tạp, được cấu tạo bởi những dãy núi chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam và chia cắt mạnh bởi nhiều hệ thống sông, suối lớn. Địa hình thấp dần từ Bắc xuống Nam và nghiêng dần từ Tây sang Đông. Cao độ biến đổi từ 200m-1.800m. Độ dốc trung bình từ 24 - 27%; vùng đất có độ dốc lớn hơn 25^o chiếm hơn 80% tổng diện tích phường. 

3. Khí hậu

Mường Lay nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, chịu ảnh hưởng vừa của gió Tây và Tây Nam khô nóng. Ít chịu ảnh hưởng của bão. Trong năm có hai mùa rõ rệt.

Mùa hạ từ tháng 4 đến tháng 10: nóng, ẩm và mưa nhiều.

Mùa đông từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau: lạnh, khô hanh, ít mưa và sương muối.

Nhiệt độ trung bình: 23⁰C.

Nhiệt độ cao nhất: 38⁰-42⁰C.

Nhiệt độ thấp nhất: 2-5⁰C.

Lượng mưa bình quân/năm từ 1.800 - 2.200 mm.

Lượng mưa cao nhất tập trung vào các tháng 7 và 8 với khoảng 400 mm/tháng.

Lượng mưa thấp nhất là tháng 01 và tháng 12 chỉ khoảng 30-40 mm/tháng.

Độ ẩm không khí: Độ ẩm trung bình cả năm: 84%-88%, tháng có độ ẩm tương đối cao nhất 87% - 90% (tháng 7). Tháng có độ ẩm tương đối thấp nhất 75%-85% (tháng 3).

Các hiện tượng thời tiết đáng chú ý: Sương muối xuất hiện từ 1-3 ngày trong năm. Gió Tây Nam khô nóng xuất hiện vào tháng 5, 6 theo đợt vài ba ngày. Tổng số ngày xuất hiện trong năm khoảng 15-18 ngày. Mưa đá cũng thường xuất hiện vào khoảng cuối mùa khô tháng 3, 4.

4. Thủy văn

Phường Mường Lay nằm tiếp giáp ngã ba con sông lớn là sông Nậm Lay, sông Nậm Na và đầu nguồn sông Đà, chịu ảnh hưởng trực tiếp chế độ thủy văn của lưu vực sông Đà. Trên địa bàn phường còn có 02 hệ thống suối chính, gồm: suối Nậm He, Nậm Cản và một số suối nhỏ. Hệ thống suối Nậm He bắt nguồn từ hệ thống các dãy núi lớn trên địa bàn các xã lân cận, hướng chảy chủ yếu từ Tây Nam - Đông Bắc. Suối Nậm Cản bắt nguồn từ dãy núi Pú Vạp chảy theo hướng Tây Nam. Đặc thù sông suối dốc, nhiều thác, ghềnh có lượng dòng chảy lớn. Lượng dòng chảy các sông suối giảm dần từ phía Bắc xuống phía Nam. Đây là nguồn cung cấp nước cho các nhà máy thủy điện Sơn La, Sông Đà.